Bệnh dại gia tăng tại TP.HCM: Cảnh báo nguy hiểm và cách phòng ngừa

Tình trạng bệnh dại đang có dấu hiệu gia tăng đáng lo ngại tại TP.HCM với nhiều ca tử vong, đòi hỏi mỗi người dân cần chủ động tiêm vaccine và xử lý đúng cách.

Theo thông tin mới nhất từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), tính từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố đã ghi nhận 4 trường hợp tử vong do bệnh dại. Đáng chú ý, con số này tăng thêm 3 ca so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy một xu hướng diễn biến phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe cộng đồng.

Vì sao bệnh dại là “án tử” nếu không điều trị kịp thời?

Dưới góc độ y khoa, bệnh dại là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dại gây ra, tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương. Virus lây truyền từ động vật sang người chủ yếu qua vết cắn, cào hoặc liếm lên vết thương hở.

Điểm đáng sợ nhất của căn bệnh này chính là tỉ lệ tử vong gần như 100% một khi các triệu chứng lâm sàng đã xuất hiện. Khi virus đã xâm nhập vào não bộ, không có bất kỳ phương pháp điều trị nào có thể cứu vãn. Tuy nhiên, tin mừng là bệnh dại hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả tuyệt đối nếu người phơi nhiễm được xử lý vết thương đúng cách và tiêm vaccine phòng dại kịp thời theo phác đồ của Bộ Y tế.

Những sai lầm chết người trong xử lý vết cắn của chó, mèo

Ngành y tế TP.HCM nhận định, nguyên nhân khiến số ca tử vong gia tăng không chỉ nằm ở việc quản lý vật nuôi mà còn ở sự chủ quan của người dân. Có ba sai lầm phổ biến và nguy hiểm sau:

• Sử dụng biện pháp dân gian: Nhiều người vẫn tin vào việc đắp lá, dùng thuốc nam hoặc “lấy độc trị độc” tại các cơ sở không chuyên. Điều này không những không tiêu diệt được virus mà còn làm chậm trễ thời gian vàng trong việc tiêm vaccine.
• Chủ quan với vết thương nhỏ: Nhiều trường hợp cho rằng vết cào hoặc vết cắn nhẹ, không chảy máu nhiều nên không cần đến cơ sở y tế. Thực tế, virus dại có thể xâm nhập qua bất kỳ tổn thương nhỏ nào trên da.
• Thiếu kiểm soát vật nuôi: Tình trạng chó, mèo không được tiêm phòng đầy đủ, thả rông không đeo rọ mõm vẫn diễn ra phổ biến tại nhiều khu dân cư.

Quy trình xử lý chuẩn y khoa khi bị động vật nghi dại tấn công

Để bảo vệ tính mạng, khi bị chó, mèo cắn hoặc cào, bạn cần thực hiện ngay lập tức các bước sau:

1. Sơ cứu tại chỗ: Rửa vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong khoảng 15 phút. Việc này giúp loại bỏ một phần lớn virus tại bề mặt vết thương.
2. Sát khuẩn: Sử dụng cồn 70 độ hoặc dung dịch povidine để sát trùng vết thương.
3. Đến ngay cơ sở y tế: Đến trung tâm tiêm chủng hoặc bệnh viện gần nhất để được bác sĩ đánh giá mức độ phơi nhiễm và chỉ định phác đồ tiêm vaccine hoặc huyết thanh kháng dại phù hợp.
4. Theo dõi động vật: Nếu có thể, hãy nhốt và theo dõi con vật trong 10-14 ngày. Tuy nhiên, tuyệt đối không đợi con vật phát bệnh mới đi tiêm phòng.

Hành động quyết liệt từ ngành y tế TP.HCM

Trước tình hình hiện tại, Sở Y tế phối hợp cùng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM đang triển khai hàng loạt biện pháp cấp bách:

• Giám sát chặt chẽ: Tăng cường theo dõi người phơi nhiễm tại các điểm tiêm và đánh giá nguy cơ đối với những con vật cắn nhiều người.
• Nâng cao năng lực: Tập huấn chuyên môn cho các trạm y tế và cơ sở tiêm chủng để đảm bảo thực hiện đúng phác đồ điều trị, tư vấn chính xác cho người dân.
• Truyền thông đa phương tiện: Đẩy mạnh cung cấp thông tin chính thống, xóa bỏ các quan niệm sai lầm về chữa bệnh dại bằng thuốc nam.

Lời khuyên từ chuyên gia: Đừng đánh cược mạng sống của mình và người thân vào những lời truyền miệng. Hãy tiêm phòng cho thú cưng định kỳ và đến cơ sở y tế ngay khi có sự cố xảy ra. Bạn có đang quản lý vật nuôi của mình đúng cách không? Hãy chia sẻ bài viết này để cảnh báo người thân và bạn bè xung quanh!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Bị chó cắn nhẹ, không chảy máu có cần tiêm vaccine dại không?Có. Virus dại có thể xâm nhập qua những vết xước nhỏ nhất. Bạn cần đến cơ sở y tế để bác sĩ đánh giá và chỉ định tiêm phòng kịp thời.

Có nên dùng thuốc nam hoặc lá cây để chữa vết cắn của chó mèo?Tuyệt đối không. Các biện pháp dân gian không có tác dụng tiêu diệt virus dại và chỉ làm mất đi ‘thời gian vàng’ để tiêm vaccine, dẫn đến nguy cơ tử vong cao.

Bệnh dại sau khi phát bệnh có thuốc chữa không?Hiện nay, một khi bệnh dại đã phát tác các triệu chứng lâm sàng, tỉ lệ tử vong là gần như 100% và không có thuốc điều trị đặc hiệu.

Câu hỏi thường gặp

Bị chó cắn nhẹ, không chảy máu có cần tiêm vaccine dại không?

Có. Virus dại có thể xâm nhập qua những vết xước nhỏ nhất. Bạn cần đến cơ sở y tế để bác sĩ đánh giá và chỉ định tiêm phòng kịp thời.

Có nên dùng thuốc nam hoặc lá cây để chữa vết cắn của chó mèo?

Tuyệt đối không. Các biện pháp dân gian không có tác dụng tiêu diệt virus dại và chỉ làm mất đi ‘thời gian vàng’ để tiêm vaccine, dẫn đến nguy cơ tử vong cao.

Bệnh dại sau khi phát bệnh có thuốc chữa không?

Hiện nay, một khi bệnh dại đã phát tác các triệu chứng lâm sàng, tỉ lệ tử vong là gần như 100% và không có thuốc điều trị đặc hiệu.